Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam vẫn cần thêm động lực để duy trì đà tăng trưởng ổn định và bền vững, Bộ Tài chính vừa công bố dự thảo nghị quyết của Quốc hội về việc giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) dành cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và các doanh nghiệp quy mô nhỏ. Theo đó, nhóm đối tượng có tổng doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng sẽ được giảm 30% số thuế phải nộp trong hai năm 2026 và 2027. Đây được xem là giải pháp hỗ trợ trực tiếp, kịp thời nhằm giảm bớt gánh nặng chi phí, giúp khu vực kinh tế tư nhân nhỏ duy trì hoạt động và tạo nền tảng phục hồi, mở rộng sản xuất kinh doanh.
Nội dung cụ thể của đề xuất
Ngày 7/8, Bộ Tài chính chính thức lấy ý kiến đối với dự thảo nghị quyết. Theo nội dung dự thảo, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có tổng doanh thu năm 2026 và 2027 không vượt quá 10 tỷ đồng sẽ được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp của kỳ tính thuế tương ứng. Tương tự, doanh nghiệp và tổ chức có tổng doanh thu năm 2026, 2027 không quá 10 tỷ đồng cũng được giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong hai kỳ tính thuế này.
Nghị quyết dự kiến có hiệu lực kể từ ngày được Quốc hội thông qua và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và 2027. Mức giảm 30% được tính trên số thuế phải nộp thực tế, giúp đối tượng thụ hưởng giữ lại một phần nguồn lực tài chính quan trọng để tái đầu tư hoặc trang trải chi phí hoạt động. Việc giới hạn doanh thu ở mức 10 tỷ đồng nhằm tập trung hỗ trợ đúng đối tượng là hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ – những đơn vị chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế nhưng thường có năng lực tài chính hạn chế.
Lý do và cơ sở đề xuất chính sách
Bộ Tài chính nhấn mạnh rằng chính sách này nhằm hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ giảm chi phí, tạo thêm nguồn lực để phục hồi và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh trong bối cảnh nền kinh tế vẫn cần thêm động lực tăng trưởng. Thực tế cho thấy khu vực này đang đối mặt với nhiều thách thức không nhỏ.
Theo kết quả khảo sát của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) được Bộ Tài chính dẫn chiếu, có tới 59,3% hộ và cá nhân kinh doanh gặp khó khăn do chi phí đầu vào tăng và biến động; 43,8% gặp khó vì sức mua và thị trường tiêu thụ suy giảm; 32,6% thiếu vốn và thiếu nhân lực. Các doanh nghiệp siêu nhỏ cũng phải đối mặt với những khó khăn tương tự. Những con số này phản ánh rõ áp lực đang đè nặng lên nhóm đối tượng vốn đóng góp quan trọng vào việc làm và tăng trưởng kinh tế địa phương.
Việc giảm 30% thuế trong hai năm liên tiếp được kỳ vọng sẽ giúp các đơn vị này giảm bớt gánh nặng nghĩa vụ thuế, tăng khả năng tích lũy vốn và duy trì hoạt động ổn định. Đây cũng là bước đi tiếp nối các chỉ đạo trước đó của Thủ tướng Chính phủ về việc nghiên cứu giảm thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp chính thức.
Tác động đến ngân sách nhà nước
Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, nếu chính sách được thông qua, ngân sách nhà nước sẽ giảm thu khoảng 3.191 tỷ đồng trong năm 2026. Trong đó, khoảng 929 tỷ đồng đến từ thuế TNCN của hộ và cá nhân kinh doanh, còn 2.262 tỷ đồng đến từ thuế TNDN của doanh nghiệp. Năm 2027, số giảm thu ước khoảng 3.510 tỷ đồng, gồm khoảng 1.022 tỷ đồng thuế TNCN và 2.488 tỷ đồng thuế TNDN. Tổng cộng trong hai năm, ngân sách dự kiến giảm thu khoảng 6.701 tỷ đồng.
Bộ Tài chính đánh giá việc giảm thu ngân sách chỉ mang tính trước mắt. Về lâu dài, chính sách sẽ giúp hộ kinh doanh và doanh nghiệp giữ lại nguồn lực để tái đầu tư, mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh. Từ đó, các đơn vị này có điều kiện phát triển mạnh mẽ hơn, tạo thêm việc làm, tăng quy mô hoạt động và cuối cùng đóng góp nguồn thu bền vững hơn cho ngân sách nhà nước, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tổng thể.
Cách tiếp cận này thể hiện tư duy “nuôi dưỡng nguồn thu” thay vì chỉ tập trung vào việc thu thuế trước mắt. Khi doanh nghiệp và hộ kinh doanh có điều kiện phát triển tốt hơn, nền kinh tế sẽ có thêm động lực tăng trưởng, từ đó tạo ra nguồn thu lớn hơn trong tương lai.
Lộ trình triển khai và ý nghĩa chính sách
Theo kế hoạch, Bộ Tài chính sẽ trình Chính phủ để trình Quốc hội xem xét, thông qua nghị quyết tại kỳ họp thứ 2 của Quốc hội, dự kiến diễn ra vào tháng 10 tới. Nếu được thông qua đúng tiến độ, chính sách sẽ sớm có hiệu lực, mang lại hỗ trợ kịp thời cho hàng trăm nghìn hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ trên cả nước.
Việc đề xuất giảm 30% thuế không chỉ là biện pháp hỗ trợ tài chính đơn thuần mà còn gửi đi thông điệp rõ ràng về sự quan tâm của Nhà nước đối với khu vực kinh tế tư nhân quy mô nhỏ. Trong giai đoạn nền kinh tế đang nỗ lực duy trì tăng trưởng cao, việc hỗ trợ đúng đối tượng, đúng thời điểm sẽ góp phần ổn định sản xuất kinh doanh, tạo việc làm và củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh.
Đối với các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, đây là cơ hội quan trọng để giảm áp lực tài chính, tập trung nguồn lực vào hoạt động cốt lõi và từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả tối đa, cần sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý trong việc hướng dẫn thực hiện, đảm bảo minh bạch và dễ tiếp cận. Doanh nghiệp và hộ kinh doanh cũng cần chủ động cập nhật thông tin, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ để kịp thời hưởng lợi khi nghị quyết chính thức có hiệu lực.
Tóm lại, đề xuất giảm 30% thuế cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng trong hai năm 2026-2027 là bước đi thiết thực, phản ánh nỗ lực của Bộ Tài chính trong việc hỗ trợ khu vực kinh tế quan trọng này vượt qua khó khăn và đóng góp tích cực hơn vào sự phát triển chung của nền kinh tế.