Một trong những chính sách ưu đãi thuế đáng chú ý nhất trong năm 2026 là miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) trong 3 năm đầu thành lập cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chính sách này được quy định rõ tại Nghị định 20/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 15/01/2026, hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách phát triển kinh tế tư nhân.
Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào “mới thành lập” cũng được hưởng ưu đãi này. Điều kiện, cách tính thời gian miễn thuế, các trường hợp không được hưởng ưu đãi và cách áp dụng đều có điểm chi tiết quan trọng mà doanh nghiệp cần nắm rõ để không bị mất lợi ích thuế đã có. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu toàn diện các quy định liên quan để đảm bảo doanh nghiệp vận dụng đúng và hiệu quả.
Đối tượng được miễn thuế TNDN 3 năm theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP
Theo Điểm a Khoản 3 Điều 7 của Nghị định 20/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp đủ điều kiện được miễn thuế TNDN trong 03 năm kể từ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu nếu đáp ứng các tiêu chí sau:
Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME)
Doanh nghiệp đăng ký kinh doanh lần đầu
Được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu (lần đầu tiên)
Thời gian miễn thuế được tính liên tục kể từ năm đầu tiên doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Trường hợp doanh nghiệp tái thành lập nếu thuộc diện bị loại trừ sẽ không được xem là ĐKKD lần đầu.
Miễn thuế áp dụng kể từ khi nào?
Nghị định 20/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 15/01/2026. Tuy nhiên, chính sách miễn thuế TNDN 3 năm của Điều 7 được áp dụng kể từ kỳ tính thuế năm 2025, theo hiệu lực của Nghị quyết 198/2025/QH15 có hiệu lực từ 17/05/2025.
Điều này có nghĩa doanh nghiệp thành lập từ năm 2025 (tức là được cấp đăng ký doanh nghiệp trong năm 2025) và đủ điều kiện sẽ được tính 3 năm miễn thuế kể từ năm 2025. Doanh nghiệp mới được cấp đăng ký từ năm 2026 sẽ tính 3 năm miễn thuế kể từ năm 2026. Việc áp dụng “ngược lại từ năm 2025” có lợi cho những doanh nghiệp đăng ký trong nửa cuối năm 2025.
Doanh nghiệp nào không được miễn thuế dù là ‘thành lập mới’?
Không phải cứ là công ty mới thành lập là có ưu đãi 3 năm miễn thuế TNDN. Nghị định 20/2026/NĐ-CP quy định một số trường hợp bị loại khỏi đối tượng ưu đãi để tránh việc lợi dụng chính sách:
Doanh nghiệp mới nhưng trên thực tế không phải thành lập lần đầu
Nếu doanh nghiệp được thành lập do:
- Sáp nhập, hợp nhất, tách, chia
- Chuyển đổi chủ sở hữu
- Chuyển đổi loại hình doanh nghiệp
Thì không được xem là doanh nghiệp đăng ký lần đầu, nên không được miễn thuế TNDN 3 năm.
Doanh nghiệp mới nhưng người đứng đầu không còn là người mới
Ưu đãi không áp dụng nếu:
- Người đại diện theo pháp luật (hoặc thành viên hợp danh, hoặc người góp vốn cao nhất) đã tham gia hoạt động kinh doanh với vai trò tương tự tại một công ty khác mà đang hoạt động.
- Hoặc đã tham gia tại một doanh nghiệp đã giải thể nhưng chưa đủ 12 tháng kể từ ngày giải thể đến ngày thành lập công ty mới.
Cách xác định thời gian miễn thuế 3 năm
Thời gian miễn thuế TNDN được xác định liên tục trong 03 năm kể từ năm đầu tiên doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
Phần miễn thuế áp dụng liên tục, không phụ thuộc việc doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế hay không trong từng năm.
Điều này có nghĩa là:
- Năm đầu không có thu nhập chịu thuế → vẫn tính là năm ưu đãi
- Không ngắt quãng nếu có năm lỗ → vẫn tính thời gian miễn thuế
- Chỉ kết thúc sau trọn 3 kỳ tính thuế liên tiếp kể từ năm đầu
Thu nhập nào không được miễn thuế?
Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 và Nghị định 20/2026/NĐ-CP cũng quy định rõ những thu nhập không được áp dụng ưu đãi miễn thuế, dù doanh nghiệp đủ điều kiện khác. Các trường hợp này bao gồm:
Thu nhập từ chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản
Thu nhập từ chuyển nhượng dự án đầu tư (ngoại trừ một số dự án đặc thù)
Thu nhập từ hoạt động ở nước ngoài
Thu nhập từ các ngành đặc thù như trò chơi điện tử, hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt… Những khoản này vẫn còn phải tính thuế bình thường, không miễn dù bạn đang trong thời gian ưu đãi.
Ưu đãi miễn thuế có thể kết hợp với chính sách khác không?
Nghị định 20/2026/NĐ-CP cũng cho phép doanh nghiệp lựa chọn chính sách ưu đãi thuế có lợi nhất nếu cùng thời điểm có nhiều chính sách miễn, giảm thuế được áp dụng cho doanh nghiệp.
Lưu ý rằng một khi đã chọn áp dụng chính sách ưu đãi cụ thể cho một kỳ tính thuế, doanh nghiệp cần áp dụng nhất quán cho toàn bộ kỳ đó.
Vì sao chính sách miễn thuế TNDN 3 năm là “cú hích” cho doanh nghiệp mới?
Miễn thuế TNDN 3 năm là chính sách ưu đãi lớn nhất được ban hành theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP, nhằm:
- Giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp trẻ
- Tăng khả năng tái đầu tư trong giai đoạn đầu hoạt động
- Khuyến khích tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo
- Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa vượt qua giai đoạn khó khăn ban đầu
Thay vì phải nộp thuế TNDN ngay từ năm đầu, doanh nghiệp có thể tập trung nguồn lực vào tăng trưởng, nhân sự, marketing hoặc mở rộng hoạt động.
Các lưu ý doanh nghiệp không được bỏ qua
Không phải doanh nghiệp mới nào cũng được miễn thuế — phải xét đủ điều kiện “lần đầu thành lập” theo quy định.
Chuẩn bị hồ sơ pháp lý kỹ càng để chứng minh thời điểm cấp đăng ký và tính liên tục ưu đãi.
Theo dõi đúng kỳ tính thuế để tránh bỏ sót cơ hội miễn thuế đã có.
Không áp dụng miễn thuế cho khoản thu nhập không được ưu đãi theo luật (ví dụ: chuyển nhượng vốn, thu nhập khác…).
Chính sách miễn thuế TNDN 3 năm theo Nghị định 20/2026/NĐ-CP là ưu đãi rất lớn dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu, có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh đáng kể trong giai đoạn đầu thành lập. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi này không bị mất, doanh nghiệp cần hiểu rõ các điều kiện, trường hợp loại trừ và cách xác định khoảng thời gian ưu đãi. Hiểu đúng và áp dụng phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng tối đa các lợi ích từ chính sách thuế mới.